IEA: Küresel Jet Yakıtı Arzı Toparlanıyor, Avrupa'daki Kriz Hafifliyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), çarşamba günü yayımladığı aylık raporda, rafinerilerdeki yüksek üretim ve artan ihracat sayesinde yaz seyahat sezonu öncesi arz endişelerinin azaldığını duyurdu. Mart ayında ABD günlük 2 milyon varil, Avrupa ise 1,3 milyon varil jet yakıtı üretti. Nisan ve mayıs aylarında küresel rafineri çıktıları yükseliş eğilimini sürdürdü.

Yılın başında Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlardaki aksamalar büyük bir krize neden olmuştu. Artan maliyetler Avrupa havacılık sektöründe yıkıcı etkiler yarattı; Zenith Airlines ve European Cargo Limited faaliyetlerini tamamen durdururken, Lufthansa 20 bin, SAS bin ve KLM 160 uçuşunu iptal etmek zorunda kaldı.

Rekor seviyedeki jet yakıtı ithalatı Avrupa piyasalarını dengeliyor. ABD merkezli rafineriler üretimde rekor kırarken Avrupa'ya ihracatı artırdı. Kpler verilerine göre haziran itibarıyla Avrupa, ABD'den günlük 136.000 varil, Nijerya'dan ise 127.000 varil jet yakıtı ithal ediyor. ABD'deki stokların tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmesi ihracat kapasitesini destekliyor.

İtalya, Norveç ve Danimarka'daki tesisler, orta damıtık ürünlerdeki yüksek rafinaj marjları sayesinde kapasite kullanımını artırdı. Polonya, Belçika ve Almanya'daki rafinerilerde tamamlanan periyodik bakım çalışmaları da bölgesel arzı güçlendirdi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, artan yakıt maliyetleri nedeniyle 2026 sektör kar beklentisini 23 milyar dolara indirdi.

Hidrokracking kapasiteleri dizel üretimini koruyor. IEA raporu, jet yakıtı üretimindeki artışın dizel arzını azaltmadığını doğruladı. Rafineriler, hidrokracking ünitelerini beslemek için düşük sülfürlü hammadde alımlarını artırdı. Mevcut piyasa koşulları jet yakıtı fiyatlarının rafineri ürün sepetindeki payını korumasını sağlıyor. Çatışma öncesi seviyelere gerileyen jet yakıtı-dizel fiyat farkı (regrade), rafineri marjlarını yeniden şekillendiriyor. Dizel üretim karlılığını gösteren crack marjları varil başına 40 dolar seviyesinde fiyatlanıyor. Avrupa ülkelerinin enerji ithalatına ödediği tutarlar, euro cinsinden bölgesel bilançolara yansımaya devam ediyor.