UAE: Jet Yakıtı Arzı Toparlanıyor, Avrupa’daki Kriz Hafifliyor

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), çarşamba günü yayımladığı aylık raporda, rafineri üretimindeki artış ve ihracatın yükselmesiyle yaz seyahat sezonu öncesinde yaşanan arz sıkıntısına ilişkin kaygıların hafiflediğini bildirdi. Mart ayında ABD günlük 2 milyon varil, Avrupa ise 1,3 milyon varil jet yakıtı üretti. Nisan ve mayıs aylarında küresel rafineri çıktıları yukarı yönlü seyrini sürdürdü.

Yılın başlarında Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksamasıyla sektör derin bir kriz yaşamıştı. Artan maliyetler Avrupa havacılık pazarında ağır hasara yol açtı; Zenith Airlines ve European Cargo Limited operasyonlarını tamamen durdururken, Lufthansa 20 bin, SAS bin ve KLM 160 uçuşunu iptal etti. Rekor düzeydeki jet yakıtı ithalatı Avrupa piyasalarını dengelemeye başladı. ABD merkezli rafineriler üretimde rekor seviyelere ulaşırken, Avrupa pazarına ihracatlarını artırdı. Kpler verilerine göre, haziran ayı itibarıyla Avrupa, ABD’den günde 136.000 varil, Nijerya’dan ise 127.000 varil jet yakıtı alıyor. ABD iç piyasasındaki stokların tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmesi, ihracat kapasitesini doğrudan destekliyor.

İtalya, Norveç ve Danimarka’daki tesisler, orta damıtık ürünlerdeki yüksek rafinaj marjlarının etkisiyle kapasite kullanım oranlarını artırdı. Polonya, Belçika ve Almanya’daki rafinerilerde tamamlanan periyodik bakım çalışmaları bölgesel arzı güçlendirdi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), artan yakıt maliyetleri nedeniyle 2026 yılı sektörel kar beklentisini 23 milyar dolara indirdi.

UEA raporu, jet yakıtı üretimindeki artışın dizel arzını olumsuz etkilemediğini doğruluyor. Rafineriler, hidrokracking ünitelerini beslemek için düşük sülfürlü hammadde alımlarını genişletti. Mevcut piyasa koşulları, jet yakıtı fiyatlarının rafineri ürün sepetindeki payını korumasını sağlıyor. Çatışma öncesi seviyelere gerileyen jet yakıtı ile dizel arasındaki fiyat farkı (regrade), rafineri marjlarını yeniden şekillendiriyor. Dizel üretim kârlılığını ölçen crack marjları varil başına 40 dolar sınırında fiyatlanıyor. Avrupa ülkelerinin enerji ithalatına ödediği tutarlar, euro cinsinden bölgesel bilançolara yansıyor.