UEA'dan Petrol Piyasasına Kritik Uyarı: Talep Geriliyor, Stok Seviyeleri Tehlikeli Noktaya İniyor

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), yayımladığı son aylık raporda küresel petrol piyasasına ilişkin dikkat çekici uyarılarda bulundu. Rapora göre, yüksek enerji maliyetleri ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar nedeniyle 2026 yılında küresel petrol talebinin günlük 1,1 milyon varil gerilemesi bekleniyor. Bu düşüş, yaklaşık yüzde 1'lik bir daralmaya işaret ederken, Covid-19 salgınının etkilerinin hissedildiği 2020 yılından bu yana petrol tüketiminde yaşanan en sert gerileme olarak kayıtlara geçecek.

UEA, bir önceki değerlendirmesinde günlük yaklaşık 420 bin varillik bir düşüş öngörmüştü. Ancak yeni tahmin, İran savaşı kaynaklı arz kayıplarının boyutuna kıyasla sınırlı kalıyor. Piyasa verileri, çatışmaların küresel petrol arzında 1 milyar varili aşan bir kayba yol açtığını ortaya koyuyor. Ajans, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından ihracatın yeniden canlanmasının zaman alacağını vurguladı. Açıklamada, deniz taşımacılığını etkileyen mayınların temizlenmesi, lojistik ağların işler hale gelmesi ve tedarik zincirlerinin normalleşmesinin kademeli bir süreç olacağı belirtildi. Bu nedenle savaş öncesindeki ihracat seviyelerine dönüşün birkaç ayı bulabileceği ifade edildi.

UEA, talep düşüşü beklentisine rağmen dünya genelindeki petrol stoklarının hızla gerilediğine dikkat çekti. Hükümetlerin acil durum rezervlerini kullanıma açmasının ardından stok seviyelerinin 1990'dan bu yana en düşük düzeye indiği belirtildi. Ajans, ham petrol ve rafine ürün talebindeki belirgin düşüşe karşın piyasadaki güvenlik tamponlarının hızla eridiğini vurguladı. Stoklardaki gerilemenin önümüzdeki aylarda da sürmesi halinde, piyasa dengesinin yıl sonuna doğru yeniden arz fazlasına dönmesinden önce küresel petrol stoklarının tarihi dip seviyelere inebileceği uyarısı yapıldı.

Ajans tahminlerine göre, savaş döneminde kaybedilen tüketimin telafi edilmesiyle birlikte küresel petrol talebi gelecek yıl günlük 2 milyon varil artış gösterecek. Ancak küresel arzın çok daha güçlü bir hızla yükselmesi beklendiği için bu toparlanmanın sınırlı kalacağı ve çatışma öncesinde görülen arz fazlasının yeniden oluşmasını engellemeye yetmeyeceği değerlendiriliyor.