Faydalı böceklere küresel talep: Türkiye biyolojik mücadelede öncü

Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından zararlılarla mücadele amacıyla üretilen faydalı böcekler, komşu ülkelerde de tarımın koruyucusu haline geliyor. Uluslararası Tarımsal Araştırma Danışma Grubu'nun (CGIAR) 24. Yönetim Kurulu Toplantısı'na katılan TAGEM Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay, Türkiye'nin biyolojik mücadele alanındaki deneyimini dost ve komşu ülkelerle paylaştıklarını belirterek, "Pek çok ülke, bu böcekler için sıraya girmiş durumda" dedi.

Atalay, TAGEM olarak tohum üretiminde de önemli çalışmalar yaptıklarını ve Türkiye'nin bu alanda dışa bağımlı olmadığını ifade etti. Bitkisel üretimde pestisit ve diğer kimyasalların kullanımını azaltmak için biyolojik yöntemlere yöneldiklerini anlatan Atalay, "Predatör böceklerle zararlı böcekleri avlatıyoruz" diye konuştu.

Zararlı böceklerle savaşan faydalı böcekler üzerine çalışmalar yürüttüklerini belirten Atalay, şöyle devam etti: "Ürettiğimiz faydalı böcekleri bölgemize adapte ediyoruz, çoğaltıyoruz ve çiftçilerimizin bahçelerine bırakıyoruz. Zararlı bir böceği zehirle veya hem pahalı hem zor yolla öldürmek yerine faydalı böcekleri bırakarak mücadele ediyoruz. Bunlardan kimisinde predatör yani avcı böceklerle zararlı böcekleri avlatıyoruz. Kimisinde steril yani üreme kabiliyeti olmayan böceklerle çiftleşmesini sağlıyoruz, kimisinde de yumurtasına yumurta bırakan böceklerle birleşmesini sağlıyoruz. Hem ekonomiden, iş gücünden tasarruf etmiş oluyoruz."

Atalay, ikisi Adana'da olmak üzere Mersin ve Antalya'da dört merkezde Akdeniz'e özgü zararlı böceklerle mücadele için faydalı böcek üretmeye çalıştıklarını aktardı. İzmir'de Ege'ye özgü, Karadeniz'de ise kahverengi kokarcayla ilgili Samsun, Giresun ve Tokat'ta çalışmaları olduğunu belirtti.

Kahverengi kokarcanın dost ve kardeş ülkelerde Türkiye'den daha fazla zarar vermeye başladığına dikkati çeken Atalay, şunları söyledi: "O ülkelere de bizim uzmanlarımız gidiyor. İlk önce kahverengi kokarcanın nasıl üretileceğini laboratuvar şartlarında gösteriyoruz, onların yumurta bırakmasını sağlıyoruz. Kahverengi kokarcanın haricinde hiçbir canlıya zararı olmayan küçücük arı familyasından gelen samuray arısını da üretmeyi öğretiyoruz. Pek çok dost ülke, bu böcekler için sıraya girmiş durumda. Komşu ve kardeş ülkelerle paylaşıyoruz. Böcek ihraç etmiyoruz ama zararlılarla mücadelede hep birlikte oluyoruz. Bütün tarım ve çevre camiası birlikteyiz."

Atalay, hem tecrübelerini paylaştıklarını hem de pek çok ülkeden yeni bilgi öğrendiklerini vurgulayarak, Türkiye'de bugün bulunmayan ancak gelecekte olabilecek zararlı böcek, bakteri veya virüse karşı tedbir aldıklarını belirtti. İklim değişikliğiyle Türkiye'ye de yeni böceklerin gelebildiğine dikkati çeken Atalay, "Bununla mücadele etmek için bu böceklerin önceden görülmüş olduğu ülkelerdeki tecrübeyi ve bilgiyi de yine TAGEM aracılığıyla ülkemize getiriyoruz ve çiftçilerimizin hizmetine sunuyoruz" dedi.