Türk Ev Tekstili, Çin Modeliyle Küresel Pazarlarda Büyümeyi Hedefliyor

Türkiye ev tekstili sektörü, 3,2 milyar dolarlık ihracat hacmini yükseltmek ve Avrupa pazarına olan bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni bir strateji izliyor. Sektör, Avrupa'nın yanı sıra Amerika ve Afrika kıtalarında büyük depolar kurarak kümelenme modeline geçmeyi planlıyor. Afrika'daki ilk girişim Gana'da başlatılacak.

Küresel ekonomik daralmaya rağmen Türk ev tekstili sektörünün dirençli bir tutum sergilediğini belirten Türkiye Ev Tekstili Sanayicileri Derneği (TETSİAD) Başkanı Murat Şahinler, sektörün geleceğinin geleneksel pazarların ötesine taşındığını vurguladı. Şahinler, ABD, Afrika ve Avrupa'da Çin modeline benzer büyük depolama ve toptan satış merkezleri kurarak Türk ev tekstilini dünya pazarlarında üst sıralara çıkarmayı amaçladıklarını ifade etti. Türkiye'nin ev tekstili ihracatında Avrupa'ya bağımlılığını azaltması gerektiğine dikkat çeken Şahinler, uzak pazarlarda varlık göstermek için "depo-toptan satış merkezi" modelini uygulamaya koyacaklarını açıkladı. Dünya pazarındaki pay dağılımına işaret eden Şahinler, radikal adımlar atılması gerektiğini söyledi: "15 milyar euroluk AB ithalat pazarında Türkiye yüzde 18,5'lik pay ile oldukça güçlü. 14 milyar dolarlık ABD ithalat pazarında ise payımız sadece yüzde 1,8. Afrika pazarında Çin yüzde 94 ile hakim durumda iken Türkiye'nin payı binde 2'lerde."

"Departman store" mantığı ile çalışılacağını belirten Şahinler, "Biz kapasitemizi Avrupa ile doldurduğumuz için birazcık tembelleşmişiz. İşler azalınca 'Avrupa zincirini kırmamız lazım' uyanışı başladı" dedi. Pazarlarda hızlı ve kalıcı olmak için showroom modelinin artık yeterli olmadığını vurgulayan Şahinler, "Depoların e-ticaret tarafında da kazanımları var. İnternet satışlarında depolardan geri dönüşler daha hızlı ve verimli olacak" diye konuştu. Çinliler'in küresel pazarlarda depo açarak yayılma stratejisini örnek gösteren Şahinler, "20-40 firmamızın bir arada olacağı departman store mantığında Turkish Home Textile Hub noktaları kuracağız. Alıcı gelip oradan anında toptan malını alabilecek. Almanya Hamburg'daki Moda Centrum gibi 3 milyar euro ciro yapan toptan merkezlerinde Türk firması yok. Bölgenin cirosu neredeyse bizim toptan ciromuz kadar. Bu tabloyu değiştireceğiz" ifadelerini kullandı. Şahinler, bu taleplerini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkililerine ilettiklerini ve olumlu geri dönüşler aldıklarını bildirdi.

Afrika hamlesinin Gana ile başlayacağını belirten Murat Şahinler, eylül ayındaki ön temasların ardından Gana'da 3 günlük özel bir ev tekstili fuarı düzenleyeceklerini kaydetti. Bölgedeki bir Türk liman işletmecisiyle 5-6 bin metrekarelik bir depo kiralamak için görüştüklerini ifade eden Şahinler, bu sayede Afrika pazarında lojistik ve toptan satış kolaylığı sağlanacağını söyledi. Şahinler, Ticaret Bakanlığı'ndan çoklu şirket katılımlı depo kiralamaları için sektörel teşvik desteği beklediklerini de ekledi.

ABD'nin korumacı politikaları kapsamında Türk ev tekstiline yüzde 12'lik ek gümrük vergisi uyguladığını hatırlatan Şahinler, "Hazır ilişkiler sıcakken bu oranın düşürülmesi yönünde taleplerimiz var. Depo açıldığı zaman da bu vergiyi ödemek zorundayız. Öte yandan mal içeri girsin o vergiyi de öderiz, önemli olan pazarda hareketin başlaması. Amerika çok büyük ve bazı firmaların kapasitelerini karşılayacak işletmelerimiz dahi yok. Ama olsun bir şekilde biz orada olalım. Belki adetlerden dolayı Wallmart bizden mal almıyor ama satış yapabileceğimiz çok firma var. Eyaletlerde her kırsalın kendi çarşısı var ve onlar toptan mal alıyor. Biz onlara hitap etsek bile yeter" dedi. Hintli firmaların ABD pazarında "Türk pamuğundan üretilmiştir" etiketiyle satış yaptığına dikkat çeken Şahinler, "Kendi öz sermayemiz ve kültürümüz olan Türk pamuğuna tescil alarak Hintli üreticilerin kullanmasını engellemeliyiz" çağrısında bulundu.

"Artık teknik değil teknolojik üretmeliyiz" diyen Murat Şahinler, Türkiye'nin tekstil ve konfeksiyon ihracatının toplamda 28 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirterek, sadece Avrupa Birliği'ndeki tekstil üretiminin 105 milyar euroyu aşarak Türkiye'nin dört katını geçtiğine dikkat çekti. Sektörün geleceğinin klasik üretimden sıyrılarak teknolojik tekstile odaklanmakta olduğunu söyleyen Şahinler, pazarda devasa bir katma değer potansiyeli bulunduğunu belirtti. Otomotiv tekstilinden örnek veren Şahinler, "Sadece Avrupa'da üretilen airbag kumaşı pazarı 3,8 milyar dolar. Türkiye olarak buradan çok küçük bir pay alıyoruz. Sadece bu pazardan yüzde 10 pay alabilsek ihracatımız katlanacak. Artık teknik tekstili de geçip teknolojik tekstile hamle yapmak için antenlerimizi açmalıyız" dedi.

Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Yeşil Mutabakat uyum süreçlerine değinen Şahinler, gerekli sertifikasyonların 6 ila 18 ay sürdüğünü hatırlattı. 2028 yılına az bir zaman kaldığını belirten Şahinler, "Belgesini almayan firmalar yarın malını gönderebilmek için belge sahibi diğer firmalara belirli bir komisyon ödemek zorunda kalacak. Şimdiden danışmanlarla anlaşıp hazırlığınızı yapın" çağrısında bulundu.

Yılın ilk 6 ayında döşemelik kumaş, perde, dokuma kumaş gibi kategorilerde yüzde 1400'lük artış yaşandığına dikkat çeken Murat Şahinler, özellikle Serbest Ticaret Anlaşmaları'nın (STA) sektöre zarar verdiğini söyledi. AB'den gelen bazı ürünlerin de Çin'den transfer edildiğini anlatan Şahinler, "AB'den 300-500 metreye kadar gelen pahalı kumaşlar var, onlarda sorun yok. 50 euroluk malı İtalyan, İspanyol yapıyor. Ama konteyner bazlı gelen mallarda sıkıntı yaşanıyor. Fiyatlar 1 dolar olduğu zaman belli ki evrak değiştirilip Çin malı geliyor. Bunların denetlenmesini, gelen malların incelenmesini istiyoruz" dedi.

Özellikle toplu alanlardaki tekstil ürünlerinde güç tutuşurluk/yanmazlık özelliklerinin önemine dikkat çeken Şahinler, otel ve kamu alanlarındaki denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini vurguladı. İngiltere'deki katı belediye denetimlerini ve ruhsat şartnamelerini örnek gösteren Şahinler, "Perde, halı ve döşemelik kumaşlarda yanmazlık teknolojisinin maliyete etkisi yüzde 10'u bile bulmuyor. Ancak ülkemizde sanayiciden bu yönde talep halen çok az. Yangın esnasında kumaşın tutuşmasını 3-5 dakika geciktirmek insanlara tahliye imkanı sağlar. Turizm bölgelerimizdeki otellerde denetimlerin artması şart" dedi.

Dernek olarak üyelere yönelik çalışmalara da değinen Murat Şahinler, Hometex.org adıyla firmaların ürünlerini ücretsiz sergilediği ve küresel alıcılarla online buluşabileceği platformu hayata geçirdiklerini duyurdu. Platform bilgilerinin Ticaret Bakanlığı kanalıyla 220 yurt dışı ticaret ateşeliğine dağıtılacağını aktaran Şahinler, bütün firmaların aplikasyon üzerinden ürünlerini sergileyip alıcılarla online bağlantı kurabileceğini anlattı. Şahinler, tamamen ücretsiz olan uygulamanın e-pazar yeri gibi işleyeceğini belirtti. Genç TETSİAD'ı da aktif hale getirdiklerini kaydeden Şahinler, "2, 3 ve 4'üncü nesil 250'ye yakın genç sanayici bir araya getirildi. Gençlerin daha aktif bir şekilde sektörün karar merciinde olmasını sağlıyoruz" dedi.

Almanya başta olmak üzere Avrupa'daki dev fuarlarda yüzde 20'lere varan alan ve katılımcı kaybı yaşandığını söyleyen Murat Şahinler, Türkiye'de düzenlenen organizasyonda bu kaybın yüzde 2,7 gibi sınırda bir oranda kaldığını belirtti. 200 bin metrekarelik alanda 600'e yakın firmanın katılımıyla gerçekleşen fuara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şahinler, şu ifadeleri kullandı: "Avrupa'da fuarlar küçülüyor. Çinliler bile Heimtextil'e yüzde 20 eksik katıldı. Ancak biz ciddi çalıştık. İTHİB, UTİB ve Ticaret Bakanlığı destekleriyle 50 ila 60 milyon liralık bir alım heyeti bütçesi oluşturuldu. 41 ülkeden 251 profesyonel alıcıyı 181 firmamızla buluşturduk. Fuar esnasında dahi imzalar atıldı. Yeni fuarın çalışmalarına şimdiden başladık" diye konuştu.