Yeni Konut Satışları Dört Yılın Zirvesinde: Alıcılar Eski Binalardan Uzaklaşıyor

Konut piyasasında alıcıların tercihleri hızla yeni yapılara kayıyor. Deprem endişesi, eski binalardaki yüksek bakım ve güçlendirme harcamaları, fazla aidatlar ve enerji israfı, sıfır konutları daha çekici hale getirdi. Bu yılın ilk altı ayında ilk el konut satışları 221 bin 487 adedi bularak son dört yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Sektör temsilcileri, alıcıların artık sadece satış fiyatına değil; evin güvenliğine, işletme giderlerine ve tadilat gerektirip gerektirmediğine de dikkat ettiğini vurguluyor.

Özellikle İstanbul'da fiyat dengesindeki değişim dikkat çekiyor. Bazı merkezi ilçelerde 30-40 yıllık ikinci el bir dairenin bedeliyle, gelişen bölgelerde iki adet sıfır daire satın alınabiliyor. Örneğin Kadıköy'de 40 yıllık bir apartman dairesine ödenen para, Başakşehir gibi yeni yapı stokunun yoğun olduğu bölgelerde iki sıfır daire almak için yeterli oluyor. Bu durum hem yatırımcıların hem de oturum amacıyla ev alanların hesaplarını yeniden yapmasına yol açıyor.

Gayrimenkul uzmanları, ikinci el konutlarda merkezi konumlardaki arsa değerinin fiyatları yüksek tuttuğuna dikkat çekiyor. Buna karşılık eski yapıların deprem riski, yüksek aidatı, bakım-güçlendirme giderleri ve enerji verimsizliği, karar aşamasında belirleyici oluyor. Bu nedenle birçok alıcı, merkezde eski bir binaya yüksek ücret ödemek yerine, gelişim hatlarındaki bölgelerde aynı bütçeyle daha büyük, daha güvenli ve yeni konutlara yöneliyor. Sektör temsilcilerine göre bu eğilimin önümüzdeki dönemde de sürmesi bekleniyor.

Alıcıların eski konuttan uzaklaşmasının nedenleri arasında deprem riski, yüksek aidat, enerji verimsizliği ve yüksek bakım-yenileme masrafları bulunuyor. Sosyal donatılar da bu tercihte önemli rol oynuyor. Sıfır konut satışlarındaki artışın tesadüf olmadığını belirten sektör temsilcileri, vatandaşın yalnızca fiyatı değil, binanın sağladığı güvenlik ve işletme maliyetlerini de değerlendirdiğini ifade ediyor. Deprem güvenliği, enerji verimliliği, otopark, sosyal donatılar ve düşük bakım giderleri, yeni konutların cazibesini artırıyor.

İpotekli satışlardaki artışa rağmen konut alımlarının yaklaşık yüzde 80'i peşin veya alternatif finansman yöntemleriyle yapılıyor. Tasarruf finansman şirketleri ve müteahhitlerin sunduğu vadeli satış modelleri de ilk el konut satışlarını destekleyen unsurlar arasında sayılıyor. Aynı paraya sıfır ev tercih edilmesinin nedenleri arasında deprem yönetmeliğine uygunluk, daha düşük bakım-tadilat masrafı, enerji verimliliğinden kaynaklanan daha düşük faturalar, otopark ve sosyal donatılar, müteahhit kampanyaları ve alternatif finansman seçenekleri, aynı bütçeyle daha fazla metrekare ve kentsel dönüşümle artan yeni yapı stoku yer alıyor.

İkinci el konut alıcılarını zorlayan bir diğer etken ise tadilat maliyetleri. Sektör temsilcilerine göre ortalama 100-120 metrekarelik bir dairenin kapsamlı şekilde yenilenmesi 1 milyon TL'ye kadar çıkabiliyor. Elektrik ve su tesisatının yenilenmesi, mutfak ve banyo değişimi, zemin kaplaması, iç kapılar, boya, pencere doğramaları ve kombi gibi temel kalemler toplam maliyeti önemli ölçüde artırıyor. Bu yüzden birçok alıcı, benzer bir bütçeyle tadilat gerektiren eski bir ev almak yerine, ek masraf gerektirmeden oturulabilecek sıfır daireleri tercih ediyor.

İstanbul'da sıfır konut talebinin yoğunlaştığı bölgeler arasında Başakşehir, Beylikdüzü, Arnavutköy, Bahçeşehir, Kayaşehir, Sancaktepe, Çekmeköy, Pendik, Tuzla, Sultanbeyli, Büyükçekmece, Avcılar (Ispartakule), Kartal (kentsel dönüşüm) ve Küçükçekmece (Atakent-Halkalı hattı) öne çıkıyor.