Rusya ve Türkiye Ekonomik İlişkilerinde Yeni Ufuklar: Teknolojiden Kreatif Sektörlere Genişleyen İş Birliği

Rusya ve Türkiye arasındaki ekonomik bağlar, yalnızca hammadde ve sanayi ürünlerine dayalı geleneksel ticaretin ötesine geçerek çeşitleniyor. İki ülke arasındaki iş birliği; teknoloji, tüketim ürünleri, turizm, eğitim ve yaratıcı endüstriler gibi alanlarda yeni fırsatlar sunuyor. Bu gelişmeler, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda (SPIEF) öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

SPIEF kapsamında düzenlenen "Made in Russia: Yaptırımlar ile Fırsat Arasında – Çağımızın Zorluklarıyla Yüzleşen Bir Marka" oturumunda, iş dünyası temsilcileri, sektör dernekleri ve kalkınma kuruluşları, uluslararası ticaretin geleceğini ve Rusya ile Türkiye arasındaki ekonomik iş birliğini genişletme yollarını ele aldı.

Ticaret, ortaklığın temelini oluşturmaya devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'nin Rusya'dan ithalatı 2025 yılında 42,3 milyar dolara ulaştı. Rus Türk İş İnsanları Birliği (RTİB) Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Acay, iki ülke arasındaki ilişkilerin önemine vurgu yaparak, "Türkiye, Rusya'nın üçüncü büyük ticaret ortağıdır. Sanayi, ticaret, yatırım ve turizm alanlarında iş birliği aktif şekilde gelişiyor" dedi.

Turizm, iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendiren en önemli faktörlerden biri olmaya devam ediyor. TÜİK verilerine göre, 2025 yılında Türkiye'yi 52,7 milyondan fazla yabancı turist ve yurt dışında yaşayan 11,1 milyon Türk vatandaşı ziyaret etti. Türk turizm sektörünün gelirleri, bir önceki yıla göre %6,8 artışla 65 milyar doları aştı. Rusya, Türkiye'nin en büyük yabancı turizm pazarı olmayı sürdürürken, yıl boyunca 6,9 milyondan fazla Rus turist ülkeyi ziyaret etti. Ortalama harcama verilerine göre, Rus turistlerin Türkiye ekonomisine katkısı yaklaşık 7 milyar doları buldu.

Erdem Acay, turizmin etkisinin hizmet sektörünün ötesine geçtiğini belirterek, "Geçen yıl Türkiye'yi çok sayıda Rus turist ziyaret etti; bu yıl daha da fazlasını bekliyoruz. Yüksek ve istikrarlı turist akışı sayesinde son üç-dört yıldır Türk pazarında daha fazla Rus ürünü ve markası görmeye başladık" ifadelerini kullandı. Turist akışındaki artış, kültürel etkileşimi artırarak ulusal markalara olan ilgiyi yükseltiyor ve işletmelere yeni pazarlara açılma fırsatı sunuyor.

Türk pazarında Rus ürünlerine yönelik algı da değişiyor. Acay, "Bugün Rus ürünleri; tarım, metalurji, siber güvenlik ve sanayi teknolojileri gibi alanlarda tanınıyor" diyerek, Rus ürünlerine olan ilginin yüksek teknolojili sektörlere kaydığını vurguladı. Bu durum, uluslararası ticaretteki genel dönüşümün bir yansıması olarak teknoloji, inovasyon ve uzmanlaşmış iş çözümlerinin önemini artırıyor.

Rus İhracat Merkezi (REC) Genel Müdürü Veronika Nikishina, geleneksel ihracat sektörlerinin korunmasının yanı sıra modern Rus ürünlerine yönelik algının genişletilmesi gerektiğini belirtti. "Geleneksel ürün yelpazesini, yeni ürünlerle genişleterek 'Made in Russia'nın gerçekte ne anlama geldiğine dair daha kapsamlı bir anlayış oluşturmayı hedefliyoruz" dedi.

Yeni Rus ürün kategorilerinin uluslararası pazarlarda tanıtımı, "Made in Russia" ulusal markası tarafından destekleniyor. Program, 2.400'den fazla Rus şirketini bir araya getiriyor ve kalite, güvenilirlik, benzersizlik, organik köken ve çevresel duyarlılık gibi kriterleri karşılayan ürünlere sertifika veriyor. Gıda ürünlerinden tüketim mallarına, yüksek teknolojili ve sanayi ürünlerine kadar 27.500'den fazla ürün kalemi sertifikalandırıldı. Rus üreticiler için program, ürünlerinin bilinirliğini artırmaya, yeni ortaklar bulmaya ve ürünleri farklı ülkelerin ihtiyaçlarına uyarlamaya yardımcı oluyor. Türk işletmeleri için ise "Made in Russia" markasının kuş amblemi, tedarikçi ve iş ortağı seçiminde güvenilir bir referans noktası oluşturuyor.

Erdem Acay, kozmetik, gıda ürünleri, ilaç ürünleri, wellness sektörü ve eğitim gibi alanların en umut vadeden iş birliği alanları arasında olduğunu belirtti. Bu kategoriler, birçok uluslararası pazarda istikrarlı talep artışı gösteriyor ve önümüzdeki yıllarda iki ülke arasındaki iş birliğinin yeni itici güçleri haline gelebilir. Acay, "Rusya küresel markalarla rekabet edebilir. Ancak rekabet yalnızca fiyata dayanmamalı. İnovasyon, kalite ve tüketicilerle duygusal bağ da önemli" diyerek başarı için bu unsurların kritik olduğunu vurguladı.

Yaratıcı endüstriler, Rusya ve Türkiye arasındaki etkileşimde yeni bir iş birliği alanı olarak öne çıkıyor. SPIEF oturumunda konuşan Soyuzmultfilm Yönetim Kurulu Başkanı Yuliana Slashcheva, içerik üretimi ve tanıtımı alanında Türkiye ile iş birliği potansiyelinin yüksek olduğunu belirtti. Soyuzmultfilm, Rusya'nın en büyük animasyon stüdyosu ve 2026'da 90. yılını kutlayacak önemli bir medya markası. Stüdyo, "Nu, Pogodi!" ve "Cheburashka" gibi projeleriyle "Made in Russia" sertifikası alarak, yüksek kalite standartlarını yansıtıyor. Yaratıcı endüstrilerin deneyimi, uluslararası pazarlarda başarı için hedef kitleyi anlamanın ve ürünleri yerel özelliklere uyarlamanın önemini gösteriyor.

Genel olarak, artan ticaret, gelişen turizm, yeni ihracat kategorileri ve yaratıcı endüstrilerdeki iş birliği, Rus-Türk ilişkilerine yeni büyüme alanları kazandırıyor. Odak noktası artık yalnızca geleneksel ürünler değil; teknolojiler, tüketici markaları, eğitim projeleri ve kültürel girişimler gibi uzun vadeli bağlar oluşturan alanlar. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki ortaklığın daha da güçlenmesi için uygun zemin hazırlıyor.