Petrol fiyatları 70 dolar seviyesine geriliyor: Jeopolitik risk priminde azalma

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının ardından savaş riskinin azalmasıyla petrol fiyatları gerilemeye devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatı 76,54 dolara, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 72,83 dolara kadar düşerek savaş döneminin en düşük seviyelerini gördü. 80 dolar eşiği aşağı yönlü kırılırken, fiyatlar savaş öncesi seviyelere yaklaşıyor.

Pakistan arabuluculuğunda yürütülen süreç kapsamında ABD ile İran, 14 Haziran'da savaşın sonlandırılması ve diplomatik çözümü öngören 14 maddelik bir mutabakata vardı. Mutabakat, savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasını içeriyor. Taraflar, 60 günlük süreçte nihai anlaşmaya varmayı hedefliyor.

Norveç merkezli Rystad Energy, dört senaryo üzerinden piyasa beklentilerini değerlendiriyor. Yüzde 55 olasılıkla dar kapsamlı anlaşma senaryosunda, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının 10 milyon varil/güne ulaşması ve 5-10 dolar risk priminin korunması bekleniyor. Kapsamlı anlaşma olmamasına rağmen ateşkesin sürdüğü senaryoda (yüzde 25) akışın 5 milyon varil/günle sınırlı kalması ve 10 dolar risk primi öngörülüyor. Müzakerelerin başarısız olması halinde (yüzde 10) risk primi 15-20 dolara fırlayabilirken, tam kapsamlı nükleer anlaşma durumunda (yüzde 10) akış 14 milyon varil/güne çıkabilir ve risk primi büyük ölçüde ortadan kalkabilir.

Montel Analytics'ten Andres Cala, piyasalarda kısa vadede "rahatlama" fiyatlamasının öne çıktığını belirtiyor. "Petrol ve doğal gaz, Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak açılacağı varsayımıyla savaş priminin bir kısmını geri veriyor. Ancak bu iyimserlik abartılı olabilir; çünkü ortada kalıcı bir anlaşma yok, sadece 60 günlük bir düzenleme var" diyor. Cala, tarafların ekonomik baskılar nedeniyle zaman kazanmaya çalıştığını ve kalıcı anlaşma olana kadar fiyatların orta-uzun vadede yüksek kalacağını ifade ediyor.

Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli ise önümüzdeki iki ayın kritik olduğunu vurguluyor. Barkeshli, uluslararası petrol piyasalarının son aylarda yüksek direnç gösterdiğini, Brent petrolün 75-85 dolar bandında seyretmesini beklediğini söylüyor. Jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmayacağını, nakliye ve sigorta maliyetlerinde Hürmüz Boğazı etkisinin uzun süre fiyatlamalarda kalacağını belirtiyor. Barkeshli'ye göre, 70 dolar seviyesi ABD'de akaryakıt fiyatlarını dengelese de, kaya petrolü üreticileri sürdürülebilirlik için 70 doların üzerini tercih ediyor. OPEC+ ülkeleri de üretim kısıtlamalarıyla fiyatları destekleyebilir.