Küresel petrol arzı 13,6 milyon varil düştü

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), mayıs ayı Petrol Piyasası Raporu'nu yayımladı. Rapora göre, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle ülkenin petrol ihracatındaki kısıtlama, küresel arzı olumsuz etkiledi. Küresel petrol arzı mayısta bir önceki aya kıyasla günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile indi. Bu seviye, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a düzenlediği saldırılardan önceki döneme göre günlük yaklaşık 13,6 milyon varil daha düşük gerçekleşti.

OPEC+ grubunun mayıs üretimi, önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile gerilerken, OPEC+ dışı üretim ise günlük 530 bin varil artışla 58 milyon 540 bin varile yükseldi. OPEC+ dışı arzdaki artışta biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gelen yüksek arz etkili oldu.

Raporda, bu yıl küresel petrol arzının geçen yıla göre günlük yaklaşık 3,9 milyon varil azalarak 102 milyon 379 bin varile düşmesi bekleniyor. OPEC+ üretiminin yıllık bazda günlük 4,7 milyon varil azalışla 42 milyon 120 bin varile gerileyeceği, OPEC+ dışı üretimin ise günlük 820 bin varil artışla 60 milyon 250 bin varile çıkacağı tahmin ediliyor.

ABD-İran arasındaki geçici anlaşma kapsamında, savaş nedeniyle kapatılan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması planlanıyor. Yaklaşık 4 ay süren kesintilerin ardından arz akışlarında kademeli normalleşme ve ihracatın aşamalı olarak yeniden başlaması öngörülüyor. Körfez üretimindeki toparlanmayla birlikte küresel petrol arzının 2027'de güçlü bir artış göstererek günlük yaklaşık 8 milyon varil yükselişle 110 milyon 350 bin varile ulaşacağı tahmin ediliyor. IEA, bu projeksiyonların ABD-İran çerçeve anlaşmasına dayandığını, ancak Hürmüz Boğazı sevkiyatlarının yeniden başlatılması için gereken mekanizmalarda hâlâ kritik ve tartışmalı unsurlar bulunduğunu, bu nedenle aşağı yönlü risklerin devam ettiğini belirtiyor.

Raporda, küresel petrol talebindeki artış beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. IEA, bu yıl için talep artışı tahminini önceki öngörüsüne göre günlük yaklaşık 700 bin varil düşürdü. Nisan ve mayıs aylarında talep belirgin şekilde geriledi. Yüksek akaryakıt fiyatları ve ürün arzındaki kesintiler nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 düşmesi bekleniyor; bu, 2020'den bu yana ilk çeyreklik küresel daralma olacak. Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi öngörülüyor. Talebin 2027'de Körfez arzındaki normalleşmeyle birlikte yeniden hızlanacağı ve günlük yaklaşık 2 milyon varil artışla 105 milyon 300 bin varile ulaşacağı tahmin ediliyor. Raporda, 2027 görünümünün jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve savaşın küresel ekonomiye etkileri nedeniyle önemli belirsizlikler içerdiği vurgulanıyor.