İran, Hürmüz Boğazı'nı Kapatma Tehdidini Yineledi: ABD ve İsrail'e Tepki

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetim birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin mutabakat sorumluluklarını ihlal etmesi ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurmaması nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişlerine kapatma kararı aldığını açıkladı. İran devlet televizyonu tarafından yayımlanan açıklamada, ABD'nin imzalanan mutabakatın uygulanmasına ilişkin yükümlülüklerini açıkça ihlal ettiği, İsrail'in ise Lübnan'ın güneyine saldırılarını sürdürerek ateşkesi sürekli çiğnediği ve bölgeden çekilmediği vurgulandı. Bu adımın, ABD'nin taahhütlerini yerine getirmemesine karşı ilk hamle olduğu belirtilen kararda, "Saldırganlık devam ederse, düşmanı yükümlülüklerine uymaya zorlamak için daha ileri adımlar planlanacak ve uygulanacaktır" ifadesine yer verildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyi planlayan gemilere yönelik bir uyarı yayımladı. Açıklamada, gemilerin boğaza yaklaşmamaları gerektiği, aksi halde güvenliklerinin tehlikeye gireceği ifade edildi. Bu uyarı, Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı'nın boğazı kapattığını duyurmasının ardından geldi.

ABD ordusu, İran'ın açıklamasına kısa sürede yanıt vererek Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerinin devam ettiğini duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, boğazın açık olduğunu belirtti. İran'ın kapatma kararına doğrudan atıfta bulunulmayan açıklamada, 20 Haziran itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin arttığı kaydedildi. CENTCOM, "Bugün, 55 ticari geminin geçişiyle uluslararası su yolundaki güvenli geçiş imkanı korunurken, bu gemiler küresel pazarlara büyük miktarda kargo ve 17 milyon varilden fazla petrol taşıdı" ifadelerini kullandı. ABD ordusu, bölgedeki güvenli geçişleri sağlamak için görevine devam ettiğini de ekledi.

İran ve ABD arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran'da 14 maddelik bir mutabakata varıldığı duyurulmuştu. İslamabad Mutabakatı olarak adlandırılan belge, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girdi. Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor. Anlaşmanın imzalanmasının ardından tarafların, nükleer program ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda 60 günlük bir müzakere sürecine başlaması bekleniyor.