IEA: Mayısta Küresel Petrol Arzı Günde 600 Bin Varil Düştü

IEA'nın Petrol Piyasası Raporu'na göre, küresel petrol arzı mayısta ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle günlük 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile indi. Bu miktar, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a düzenlediği saldırılardan önceki döneme kıyasla günlük 13 milyon 600 bin varil daha düşük seyrediyor.

Mayısta Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üreticilerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi, bir önceki aya göre günlük 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile gerilerken, OPEC+ dışı arz ise günlük 530 bin varil artışla 58 milyon 540 bin varile yükseldi. Artışta biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin daha yüksek arzı etkili oldu.

Raporda, küresel petrol arzının bu yıl geçen yıla göre günlük yaklaşık 3 milyon 900 bin varil azalarak 102 milyon 379 bin varile gerilemesi bekleniyor. OPEC+ üretiminin yıllık bazda günlük 4 milyon 700 bin varil düşüşle 42 milyon 120 bin varile, OPEC+ dışı üretimin ise günlük 820 bin varil artışla 60 milyon 250 bin varile ulaşacağı tahmin ediliyor.

ABD-İsrail-İran savaşı nedeniyle kapalı olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören ABD-İran geçici anlaşması, yaklaşık 4 ay süren kesintilerin ardından arz akışlarında kademeli normalleşme ve ihracatın aşamalı olarak başlamasını sağlayacak. Körfez üretimindeki toparlanmayla birlikte küresel petrol arzının 2027'de güçlü bir artış göstererek günlük 8 milyon varil yükselişle 110 milyon 350 bin varile ulaşması öngörülüyor. IEA, bu projeksiyonların ABD-İran çerçeve anlaşmasına dayandığını ancak Hürmüz Boğazı sevkiyatlarının yeniden başlamasına ilişkin mekanizmalarda hâlâ 'kritik ancak tartışmalı' unsurlar bulunduğunu, bu nedenle aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirtiyor.

Aynı raporda küresel petrol talebindeki artış beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. IEA, bu yıla ilişkin talep artış tahminini önceki öngörüsüne göre günlük 700 bin varil düşürdü. Nisan ve mayıs aylarında talebin belirgin şekilde gerilediği ifade edilen raporda, yüksek akaryakıt fiyatları ve ürün arzındaki kesintiler nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 düşmesinin beklendiği ve bunun 2020'den bu yana ilk çeyreklik küresel daralma olacağı kaydedildi.

Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi bekleniyor. Talebin 2027'de Körfez arzındaki normalleşmeyle birlikte yeniden hızlanacağı ve günlük yaklaşık 2 milyon varil artışla 105 milyon 300 bin varile ulaşacağı öngörülüyor. Raporda, 2027 görünümünün jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle önemli belirsizlikler içerdiği vurgulandı.