Dünya Bankası Türkiye'ye yenilenebilir enerji için 400 milyon euro daha finanse ediyor

Dünya Bankası, Türkiye'nin yenilenebilir enerji piyasasını genişletmek ve rüzgâr enerjisi ile ticari ölçekli batarya depolama yatırımlarına desteği artırmak üzere 400 milyon Euro (yaklaşık 468,4 milyon dolar) tutarında ilave finansman sağlanmasını onayladı. Banka açıklamasına göre, 2024'te onaylanan ilk fazın başarısı üzerine inşa edilen Dağıtık Enerjiye Geçişin Hızlandırılması Programı'nın kapsamı genişletildi. Yeni kaynak, Türkiye'nin garantisi altında Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası'na (TSKB) 200 milyar Euro'luk iki IBRD kredisi şeklinde yapılandırıldı.

Program, sonuç odaklı finansman modeliyle yürütülüyor; ödemeler belirlenen hedeflere ulaşıldıkça ve bağımsız doğrulama yapıldıkça gerçekleştiriliyor. Yeni faz, dağıtık güneş enerjisi yatırımlarının yanı sıra kara tipi rüzgâr enerji projelerini ve yeni nesil Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) yatırımlarını da kapsayacak şekilde tasarlandı.

Bankadan yapılan açıklamada, Türkiye'nin son 10 yılda yenilenebilir enerji hedeflerini önemli ölçüde yükselttiği belirtildi. En güncel Yenilenebilir Enerji Yol Haritası, 2035 yılına kadar toplam rüzgâr ve güneş kurulu gücünü 120.000 MW seviyesine çıkarmayı ve batarya depolama kapasitesinde büyük artış sağlamayı öngörüyor. Ancak güçlü yenilenebilir enerji potansiyeli ve Avrupa Birliği'nin 2026'da yürürlüğe girecek Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (CBAM) rağmen, dağıtık rüzgâr ve batarya depolama yatırımları için uzun vadeli finansmana erişim sınırlı kalmaya devam ediyor. Yerel ticari bankalar, kısa vadeli yükümlülük yapıları nedeniyle bu yüksek sermaye gerektiren yatırımları finanse etmekte zorlanıyor.

Genişletilen program, bu sorunları çözmek için kalkınma bankaları aracılığıyla uzun vadeli finansman sağlayarak vade uyumsuzluğunu gidermeyi, yeni şebeke teknolojilerindeki riskleri değerlendirebilecek piyasa kapasitesi ve finansal uzmanlık geliştirmeyi ve özel sektör yatırımlarını teşvik ederek ticari finansmanı harekete geçirmeyi amaçlıyor. Programın, erken dönem piyasa risklerini üstlenmesi ve kredi vadelerini uzatması sayesinde yenilenebilir enerji kapasitesinde 1.579 MW artış, 392 MWh batarya depolama kapasitesi desteği ve 405 milyon dolara kadar özel sektör finansmanının mobilize edilmesi bekleniyor.

Türkiye'ye sağlanan bu finansman, programın toplam kaynak çerçevesinde önerilen 2,96 milyar dolarlık artışın bir parçası olup bölge genelinde yenilenebilir enerji yatırımlarının genişletilmesine katkı sağlayacak. Bu bölgesel bilgi paylaşımı, Dünya Bankası'nın Avrupa ve Orta Asya Enerji Bilgi Ağı (EKN) aracılığıyla destekleniyor. 21 ülkeden 180'den fazla enerji sektörü uzmanını bir araya getiren platform, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği uygulama toplulukları sayesinde başarılı piyasa yaklaşımları, düzenleyici gelişmeler ve teknik çözümlerin bölge genelinde paylaşılmasını sağlıyor.

Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ve dağıtık rüzgâr yatırımlarının ölçeklendirilmesinin Türkiye'nin enerji şebekesini geleceğe hazırlamak için kritik olduğunu vurguladı. Lopez, kamu kalkınma bankaları aracılığıyla ticari finansman açığının kapatılmasının, yatırıma hazır projelerin finansal kapanışa ulaşmasını sağlayarak Türk sanayisinin rekabet gücünü destekleyeceğini, ulusal enerji güvenliğini güçlendireceğini ve yenilenebilir enerji değer zinciri boyunca yerel istihdam yaratacağını belirtti.

Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Altyapı Bölge Direktörü Charles Cormier ise Türkiye'nin ECARES programı açısından öncü rol üstlendiğini ifade etti. Çatı ve ticari ölçekli güneş enerjisi, kara tipi rüzgâr ve batarya depolama alanlarındaki başarılar sayesinde Türkiye'nin, elektrik şebekelerinin modernizasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından bölge genelinde yaygınlaştırılabilecek iyi uygulama örnekleri ve bilgi birikimi oluşturduğunu söyledi.