Türkiye Ayakkabı Yan Sanayisinde Küresel Oyuncu Haline Geldi

Ayakkabı yan sanayisinde yapılan AR-GE ve dijitalleşme çalışmaları, Türkiye'yi uluslararası markalar için vazgeçilmez bir üretim ve iş ortağı haline getirdi. Ticaret Bakanlığı'nın Kolay İhracat Platformu verilerine göre, küresel ayakkabı pazarının 2029'a kadar yıllık ortalama yüzde 2,21 büyümesi ve satış hacminin 14,7 milyar çifte ulaşması öngörülüyor. Türkiye'de ise sektör büyüklüğünün 2028'de 3,4 milyar dolar olması beklenirken; deri, tekstil, plastik, taban sistemleri ve metal aksesuarları gibi geniş ürün yelpazesiyle ayakkabı yan sanayisi, güçlü üretim altyapısı ve ihracat kabiliyeti sayesinde küresel pazarlarda stratejik bir konum elde etti.

Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sait Salıcı, sektörün bugün yaklaşık 3 bin 500 firma ve 100 bin kişilik istihdamla sadece Türkiye'nin değil, Avrupa'nın da üretim lideri olduğunu belirtti. Salıcı, küresel pazarlardaki gümrük duvarlarındaki kırılmaların, Avrupalı ve ABD'li büyük markaların rotasını Türkiye'ye çevirdiğini ifade etti. Ancak enerji ve işçilik maliyetlerindeki artışların üreticileri zorladığını, ertelenmiş finansman beklentisinin yatırımları sınırladığını dile getiren Salıcı, sektörün büyüme vizyonunu koruduğunu vurguladı. "Üreticiye gerekli alan açılırsa, önümüzdeki 5 yıl Türk ayakkabı yan sanayisinin yeniden yükseliş dönemi olacaktır. Yüksek teknolojiyle üretilen katma değerli komponentler, su bazlı ve geri dönüştürülmüş yeşil dönüşüm malzemeleri ile tasarım odaklı ürün gruplarında en yüksek büyüme performansını yakalamayı hedefliyoruz."

Salıcı, sektördeki teknolojik yetkinlik ve dijitalleşme seviyesinin Türkiye'yi İtalya gibi devlerle rekabet eder konuma getirdiğini söyledi. Bugün 36 farklı ayakkabı bileşenini ileri teknolojiyle üretebildiklerini belirten Salıcı, Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde sürdürülebilirliği zorunluluk olarak gördüklerini ifade etti. "Geri dönüştürülmüş malzemeler ve su bazlı teknolojilerle geleceğin ayakkabısını bugünden tasarlıyoruz. AR-GE çalışmaları bizi ham madde tedarikçisi olmaktan çıkarıp küresel markaların stratejik partneri haline getirdi. Müşteriye esnek üretim, özgün tasarım ve malzeme geliştirme kabiliyetini bir arada sunarak küresel rekabette öne geçiyoruz." dedi.

Firmaların teknoloji ve dijitalleşme yatırımlarını hızlandırması gerektiğini vurgulayan Salıcı, potansiyel ve fırsatları değerlendirmek için üretime ve istihdama özel "can suyu" finansman paketlerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Küresel rakiplerle fiyat rekabetinin kaybedilmemesi gerektiğine işaret eden Salıcı, "Enerji maliyetlerinde sanayiciye özel kolaylıklar sağlanması ve üretimi teşvik edecek yaklaşımlar hayati önem taşıyor. İşçilik maliyetleri ile istihdam üzerindeki vergi yüklerinin hafifletilmesi gerekiyor." diye konuştu.

Salıcı, sektörün kalıcı yapısal dönüşümle 2019 yılındaki güçlü üretim seviyelerine ulaşmayı hedeflediğini belirtti. "İhracatta öncelikli hedefimiz, coğrafi avantajımızı ve yeşil dönüşüm uyumumuzu en iyi şekilde kullanabileceğimiz Avrupa pazarı. Ayrıca Orta Doğu, Türk Cumhuriyetleri ve Kuzey Afrika pazarları da öncelikli odağımızdadır. Bölgesel işbirliklerini güçlendirerek bu pazarlardaki payımızı kalıcı olarak artırmayı amaçlıyoruz." ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları ve jeopolitik gerilimler nedeniyle Batılı markaların "güvenli liman" arayışında Türkiye'nin öne çıktığını belirten Salıcı, uzun yıllardır sektöre hakim olan fiyat odaklı rekabet modelinin yerini jeopolitik risk yönetimi ve tedarik güvenliğine bıraktığını ifade etti. Türkiye'nin coğrafi yakınlığı ve üretim hızıyla yeni dönemin en güçlü alternatifi olduğunu sözlerine ekledi.