Avrupa'da Satın Alma Gücü Sıralaması Belli Oldu: Türkiye Dikkat Çekiyor

Avrupa ülkeleri arasında satın alma gücü paritesine (SGP) göre kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksinde en yüksek değer 239 ile Lüksemburg'a ait oldu. Listenin sonunda ise 36 endeks değeriyle Bosna-Hersek yer aldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Satın Alma Gücü Paritesi geçici sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.

SGP, ülkeler arasında seçilmiş standart bir mal ve hizmet sepetinin fiyat düzeylerini karşılaştırmaya olanak tanıyor. Bu yöntem sayesinde fiyat farklılıklarının etkisi arındırılarak, ülkelerin ekonomik büyüklükleri ve refah düzeyleri uluslararası ölçekte daha sağlıklı bir şekilde karşılaştırılabiliyor.

Eurostat tarafından yayımlanan 2025 yılı geçici SGP verilerine göre, kişi başına GSYH endeksinde Avrupa Birliği (AB) ortalaması 100 olarak hesaplandı. Türkiye'nin endeks değeri ise 67 seviyesinde gerçekleşerek AB ortalamasının yüzde 33 altında kaldı. Çalışmada 27 AB ülkesi, İsviçre, İzlanda ve Norveç'ten oluşan 3 EFTA ülkesi ile Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek'in yer aldığı 6 aday ülke karşılaştırıldı. Toplam 36 ülkenin değerlendirildiği sonuçlara göre, SGP'ye göre kişi başına GSYH endeksinde ilk sırada 239 puanla Lüksemburg yer alırken, listenin sonunda 36 puanla Bosna-Hersek bulunuyor. Bu veriler, Lüksemburg'un AB ortalamasının yüzde 139 üzerinde, Bosna-Hersek'in ise yüzde 64 altında olduğunu ortaya koydu.

Ülkelerin ekonomik gelişmişlik seviyesini karşılaştırmada kişi başına GSYH öne çıkarken, tüketicilerin göreli refah düzeyini değerlendirmede kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi daha kapsayıcı bir gösterge olarak kabul ediliyor. Fiili bireysel tüketim, bireylerin satın aldığı mal ve hizmetlerin yanı sıra devlet ya da kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sunulan eğitim ve sağlık gibi hizmetleri de içeriyor.

2025 yılı geçici sonuçlarına göre, kişi başına fiili bireysel tüketim endeksinde 27 AB ülkesinin ortalaması 100 olarak hesaplanırken, Türkiye'nin endeks değeri 70 oldu. Böylece Türkiye, AB ortalamasının yüzde 30 altında kaldı. Karşılaştırmaya dahil edilen 36 ülke içinde kişi başına fiili bireysel tüketim endeksinde en yüksek değer 145 ile Lüksemburg'da, en düşük değer ise 44 ile Bosna-Hersek'te kaydedildi.

Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi ise 52 olarak belirlendi. Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre karşılaştırmalı alım gücünü gösteriyor. Endeksin 100'ün üzerinde olması ülkenin karşılaştırılan ülke grubuna göre daha pahalı, 100'ün altında olması ise daha ucuz olduğunu ifade ediyor. Türkiye'de fiyat düzeyi AB'nin yarısına yakın; 2025 yılı geçici sonuçlarına göre 52 olarak hesaplanan bu endeks, Avrupa Birliği ülkelerinde 100 avroya satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 52 avro karşılığı Türk lirasıyla alınabildiğini ortaya koyuyor.

Veriler, Türkiye'nin AB ortalamasına kıyasla daha düşük fiyat düzeyine sahip olduğunu gösterirken, satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH ve fiili bireysel tüketim endeksleri de ülkeler arasındaki refah ve fiyat farklılıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koyuyor.

Ülkelerin GSYH ve fiili bireysel tüketim endeksleri şöyle sıralandı: Lüksemburg (239, 145), Almanya (115, 120), Danimarka (127, 106), Hollanda (133, 119), Avusturya (118, 113), Belçika (114, 113), Finlandiya (101, 99), İsveç (111, 103), Fransa (98, 103), Avro Bölgesi (104, 104), İtalya (96, 97), Güney Kıbrıs (98, 98), Litvanya (87, 87), İrlanda (238, 100), İspanya (92, 92), Portekiz (81, 86), Çekya (92, 83), Polonya (81, 88), Slovenya (91, 86), Malta (110, 88), Romanya (78, 86), Estonya (79, 74), Yunanistan (68, 80), Slovakya (75, 77), Letonya (71, 73), Macaristan (76, 73), Hırvatistan (78, 79), Bulgaristan (68, 77), Norveç (159, 128), İsviçre (157, 114), İzlanda (128, 115), Türkiye (67, 70), Karadağ (54, 71), Sırbistan (52, 57), Kuzey Makedonya (43, 50), Arnavutluk (43, 48), Bosna-Hersek (36, 44).